Van'da Bavul ticareti durdu! Binlerce kişi işsiz kaldı

Van’ın dış ticaret hacminde en büyük paya sahip olan Kapıköy Gümrük Kapısı, bölgedeki gerilim nedeniyle son yılların en sönük dönemini yaşıyor.

Bavul ticareti durma noktasında

Orta Doğu’daki savaş ve sınır hattındaki kısıtlamaların, Van ekonomisinde yaklaşık 400 milyon dolarlık kayba neden olacağı öngörülüyor. İran pazarındaki durgunluk kentin turizm ve ticaret gelirlerini geriletirken, bölgesel istikrarsızlık yerel ticareti doğrudan etkiliyor.

Van’ın dış ticaret hacminde en büyük paya sahip olan Kapıköy Gümrük Kapısı, bölgedeki gerilim nedeniyle son yılların en sönük dönemini yaşıyor. Geçen yıl 777 bin turistin ağırlandığı kentte, bu yıl için hedeflenen 1 milyon turist vizyonu, savaşın durmaması durumunda askıya alınacak. Sınır hattındaki faaliyetlerin durması ve ne zaman açılacağına dair belirsizlik, bavul ticareti yapan kesimi ve yarattığı zincirleme etkiyle birlikte toplam 150 bin kişiyi olumsuz etkilemiş olacak.

Ekonomisi yüzde 63 oranında hizmet sektörüne dayalı olan Van, yaşanan bu daralma nedeniyle ciddi bir finansal risk ile karşı karşıya. Mevcut durumu değerlendiren Van Ticaret ve Sanayi Odası (Van TSO) Başkan Yardımcısı Fevzi Çeliktaş, İranlı turistlerin gelmediği bir kentin "çıkmaz sokaktan" farksız olduğunu vurgulayarak; bu tıkanıklığı aşmanın tek yolunun Irak ve Ermenistan gibi alternatif pazarlara açılmak olduğunu ifade etti.

Çeliktaş: Hedefimiz 1 milyon turisti

Van ekonomisinin en kritik ticaret koridoru ve ekonomik vizyonunun merkezinde yer alan Kapıköy Gümrük Kapısı’ndaki son durumu değerlendiren Van TSO Başkan Yardımcısı Fevzi Çeliktaş, “1-22 Mart tarihleri arasında Kapıköy Gümrük Kapısı’ndan İlimize 28 bin 394 yabancı uyruklu yurttaş kentimize giriş yapmış durumda. Geçen bu yıl aynı tarihlerde bu rakam 37 bin 725 kişiydi. Yaklaşık bir 10 bin azalma söz konusu. Ayrıca geçen yıl tatil, gezi ve eğlence için İranlılar gelirken bu yıl savaştan kaynaklı bir giriş söz konusudur. Bu, bizim istediğimiz seviyeler değil. Biz geçen sadece Kapıköy’den giriş yapan 777 bin İranlıyı misafir ettik. Bu yıl hedefimizi yine sadece Kapıköy üzerinden 1 milyonun üzerine çıkmaktı. Esendere ve Gürbulak kapılarını saymıyorum bile. Kapıköy Kapımız geçen yıl İran’da en fazla giriş-çıkış yapılan kapı oldu. Ancak yaşanan savaş süreci hem İran ekonomisinin bozulmasına hem de paralarının değer kaybetmesine neden oldu,” diye konuştu.

Coğrafi Referanslar

“Yaklaşık 400 milyon dolarlık kayıp”

Turizm gelirinin sadece belirli bir kesime değil, toplumun tüm katmanlarına yayılan bir refah kaynağı olduğunun altını çizen Çeliktaş, yaşanan ekonomik kaybın toplumsal yansımalarına dikkat çekti:

“Bir turistin Van’da harcadığı ortalama parayı 500 dolar olarak hesaplıyoruz. Yılda gelen 770 bin insanın kent ekonomisine katkısı yaklaşık 400 milyon dolar. Bu para sadece bir gruba gitmiyor; taksiciden otelciye, restorandan giyim mağazasına kadar herkesin nasiplendiği bir kaynaktır. Savaşın devam etmesi durumunda bu gelir kaynağından ne yazık ki mahrum kalacağız. Savaşın başladığı günden bugüne ne yazık ki mahrum kalmış durumdayız. Otellerimiz boş, lojistik sektörü çalışmıyor; esnafımız bu bayramlarda beklediği faydayı sağlayamadı. Bu nedenle savaşın bir an evvel sona ermesini temenni ediyoruz.”

150 bin kişiyi etkileyen yasak

Sınır ticaretinin bölge insanı için sadece bir ticaret değil, aynı zamanda temel bir geçim kaynağı olduğunu ifade eden Başkan Yardımcısı Çeliktaş, “Sınır bölgesindeki köylerden gidip gelerek rızkını kazanan 'günübirlikçi' dediğimiz emekçi kardeşlerimizin geçişleri tamamen durdurdu. Normalde meyve suyu, tekstil, ayakkabı gibi ürünler gider; oradan da belli kotalarla çay, pirinci ve diğer gıda ürünleri gelirdi. Şimdi savaş nedeniyle bu ticaret yasaklandı. Bu kısıtlamalar doğrudan 20-30 bin insanı, çarpan etkisiyle ise 150 bin kişiyi etkiliyor. Kent merkezi için bu ticaret bir moral ve motivasyon kaynağıydı, şimdi ise ciddi bir ekonomik kayıp söz konusu.” İfadelerini kullandı.

EKONOMİK İSTİKRARIN ANAHTARI 'PAZAR ÇEŞİTLİLİĞİ'

Van ekonomisinin sektörel dağılımındaki dengesizliğe ve bu durumun yarattığı kırılganlığa dikkat çeken Çeliktaş son olarak şunları söyledi:

“Van kenti olarak hizmet sektöründen yüzde 63 oranında pay alıyoruz. Sanayimiz ile tarım ve hayvancılığımız ise oldukça düşük orandadır. Ekonomimizin büyük oranda İran turizmine endeksli olması, pazar durduğunda Van’ı adeta bir 'çıkmaz sokak' haline getiriyor. Sadece bir ülkeye bağlı kalmak stratejik bir hatadır; bu riskleri minimize etmek için pazarımızı çeşitlendirmek zorundayız. Bu kapsamda Irak Kürdistan Bölgesi’ne ziyaretler gerçekleştirerek kentimizi tanıttık. Öte yandan, Ermenistan sınır kapılarının açılması da bölgemiz için hayati önem taşıyor. Van’ı bölgesel bir turizm ve ticaret üssü haline getirmek için çalışmalarımızı kesintisiz sürdüreceğiz.”

Kaynak:vanhabertr